Posta Neden En Çok Okunan Gazete?

Uzun zamandır zihnimin içinde beni kemiren bir vakadır. Yazıp kurtulmak istiyor insan böyle durumlarda. Çok zaman önce yazacaktım ama incelediğim gazeteyi pilavın kapağına koyarak heba ettiler. Bu Ülke'de eğitime saygı yok arkadaş :)

Bildiğiniz gibi Posta Gazetesi en çok satan 2. gazete olmasına rağmen, Posta'nın iddiasına göre  en çok okunan gazete. Posta gazetesinin bir tanesi ortalama 3 kişi tarafından okunuyor. Bireysel abonesi olan tek gazete  ise Zaman gazetesi, 850 bin civarındaki satışın sadece 18 binlik kısmı gazete bayileri aracılığıyla yapılıyor. (Kaynak: http://www.nethaber.com) Posta ise 520 bin civarında satıyor. Çok güncel olmasa da aşağıdaki veriler bir fikir verebilir.

Peki, asıl soru şu: Nasıl oluyor da bu yazıyı okuyan bir çok insanın burun kıvırdığı Posta, Türkiye'nin en çok okunan gazetesi oluyor? Belki de bu sorunun açıklaması biraz da sosyolojik ama ben dilim döndüğünce anladıklarımı aktarmak isterim.

1. Büyük Yazı Puntoları ve Bolca Fotoğraf: Gazete okumayı çok da sevmeyen ortalama Türk insanına hitap edecek şekilde bol fotoğraflı ve büyük yazı puntolarıyla yazılmış olması en önemli nedenlerden biri.

2. Kadın Fotoğrafları ve Magazin (Ne yazık ki): Türk erkeğinin sokakta göremediği çıplaklığı bulması ve elinde Posta tuttuğunda uygunsuz bir içeriğe bakıyormuş gibi sorgulanmaması. Askerler tarafından da çokça alınıyor gazete. Milliyet ve Hürriyet gibi gazetelerin web sitelerinde de durum çok farklı değil. Bu sitelerin en çok tıklanan bölümleri galeriler kısmı. Akşam gazetesinin en çok okunan 5 haberinin ortalama %44’ü magazin içerikli (Kaynak: Marketing Türkiye, İnteraktif Pazarlama Eki, 15 Eylül 2009).

3. İletişim Değil Etkileşim: Bildiğiniz gibi iletişim aslında tek taraflı olur. Karşılıklı iletişim ise etkileşimdir. Gazeteler genellikle tek taraflıdır. Ancak günümüzde insanlar her alanda daha fazla işin içinde olmak istiyor. Kendi mobilyasını yapmak isteyen, şikayetlerini internet ortamında duyuran, tecrübelerini paylaşan bir nesil olduk. Posta gazetesinin yaklaşık 4 sayfası okurlarla etkileşime ayrılmış. 32 sayfalık gazetenin 8 sayfalık seri ilanlar kısmı buna dahil değil (edilmeli mi sizce?). O kısmı tamamen çıkarsak bile gazetenin 6’da 1’i okurlara ayrılmış demek, ki büyük bir rakam.

3.1. İnsanların çocuklarının fotoğraflarını göndererek gazete sayfalarında yayınlattıkları format sayesinde insanlar çocuklarının fotoğraflarını milyonlarla paylaşıyor. Bir çoğu çok da güzel değil ama ne derler bilirsiniz: “Kargaya yavrusu şahin gibi görünür”. Tabi bunu eş dostla ve konu komşuyla paylaşmak ayrı bir his veriyordur.

3.2 Yurdumun Şairleri: “Her üç Türk’ten beşi şairdir” demiş Aziz Nesin. Gazetenin yaklaşık bir sayfalık bölümü yurdumun şairlerine ayrılmış. İnsan çoğunlukla paylaşmak için yazar ve blogu olmayan, blog diye bir şeyden haberi de olmayan bir çok insan için bir mecra yaratmış oluyor gazete. Benim de kendi edebi ürünlerimi yıllardır paylaştığım ama şu an ihmal ettiğim bir blogum var (Bkz: Benim Öteki Yüzüm) Düşününce bende de şimşekler çaktı şimdi. 2 milyon kişinin okuduğu bir gazeteden bahsediyoruz, ben de mi göndersem acaba şiir :)

Kayserili Mükremin Yılmaz’dan eski sevgilisine bir şiir:

“Uzunca zamandır görmeyeli seni
Bir başka kadın, bir hoş olmuşsun
Kollarıma alıp da sarmayalı seni
Beyaz peynir gibiydin, kaşar olmuşsun”

Bu da benim babamdan bir aşk şiiri :)

“Sevdiğim bana vurduğun kaçıncı darbe,
Sana esir olan bendeki kalbe
Naşını kargalar şimalden garbe(şimalden garbe: kuzeyden batıya)
Dirhem dirhem taşısınlar sevgilim

Derine kuzgunlar yuva yapsınlar
Baş gönünü köşkerler yama yapsınlar (baş gönü: kafa derisi sanırım, köşker: ayakkabı tamircisi)
Ciğerini ateşte tava yapsınlar
Pare pare putasınlar sevgilim

…”

3.3 Sosyal güvenlik ve hukuk alanlarında doğru bilgiye ulaşmak hem zahmetli hem de masraflıdır. İnsanımızın çoğunun ya tazminat işi ya miras işi vardır. Posta, bir sayfasını insanların sorularına ve bunlara verilen cevaplara ayırmış.

3.4 Haydar Dümen: Bir ara alıp okuyun. Kendisi mi yazıyor, bir metin yazarı mı bu işi üstleniyor bilinmez ama çok esprili ve nüktedan cevaplar. Başkalarının mahrem hikayelerini okumak da bir çoğunun hoşuna gidiyor olmalı. Çok ilgili olduğumuz ama toplum olarak çok da bilgili olmadığımız cinsellik konusunda Haydar Dümen bu ülkenin tek ismidir. Belki de gazetenin çok satmasını sağlayan faktörlerden en önemlisidir.

3.5 Haydar Dümenle aynı sayfada cinsel sağlık üzerine ciddi doktor tavsiyeleri veriliyor. Yine konuşmaya, etrafımıza sormaya çekindiğimiz bu tip konularda bir çok insana 45 kuruşa verilebilecek en iyi hizmeti veriyor sanırım.

3.6 Genel sağlıkla ilgili de her zaman bir yazı dizisi yayınlanıyor ve insanların kafasındaki sorular gideriliyor. Kanser, yüksek tansiyon, şeker gibi konularda genel bilgiler veriliyor.

4. Bul(dur)maca Eki: Çözmesi çok da zor olmayan bulmacalarla esnaf vakit geçiriyor. “RA, YILMAZ ERDOĞAN, ZAM, MUHTAÇ, HALAT” falan yazıyor berberde sıra bekleyen adam. Sabahtan akşama bir çok insanın oyalanmasını sağlıyor ve bulmacalar da ortalama zorluk seviyesinde.

5. Acıklı Haberler, Trajik Hikayeler: Toplum olarak acıklı hikayeler dinlemeyi severiz. Arabesk kültürü işlemiştir içimize. Kavuşamama, aldatılma, öldürülme gibi iç karartıcı meseleler üzerine kurulu bir çok eser. Posta gazetesinde bu acıklı haberlerden ve trajedilerden çokça var. Sizce de Münevver Karabulut cinayetiyle ilgili gereğinden fazla şey bilmiyor muyuz? Cem’in yaşı, msn konuşmaları, Münevver’in eteği… Olaydan çok hikaye etkilemedi mi bizi? Bendeki Posta gazetesinin kapağındaki başlıklar:

“ Aşığına cep almak için arkadaşının annesini kesti!”
“ Dayakçı ailesinden kaçıp yurda sığındı!”
“ Tavukları polis yemledi!”

Öyle ki kuş gribiyle ilgili bir haber yapıldığında muhtemelen şu başlık atılmıştır: “Masum tavuklar hunharca katledildi!”

Tüm bunların yanında Posta'nın Hürriyet, Milliyet ve Sabah'ı reklam gelirleri açısından yakalayamamış olması hedef kitle profilinden kaynaklanıyor.


Gazete          Reklam Geliri (milyon YTL)   Toplamdan aldığı pay (yüzde)
Hürriyet                       386                                                39
Sabah Gazetesi           158                                                16
Milliyet                         84                                                 8.5
Posta Gazetesi             79                                                  8
Zaman Gazetesi           50                                                  5
Akşam Gazetesi           49                                                  5
Vatan                          39                                                  4
Cumhuriyet                  14                                                 1.5
Star Gazetesi               12                                                  1.2
Türkiye Gazetesi           12                                                 1.2
Yeni Şafak                   10                                                  1
Radikal                         9                                                   0.9

Kaynak: Yavuz Semerci (http://www.medyafaresi.com)

Durum böyleyken böyle. Tabi Posta gazetesinin en çok satmasına İsmail YK'nın en çok dinlenen insan olması, Kral FM'in en çok dinlenen radyo, Seda Sayan'ın en güvenilir insan, Recep İvedik'in en çok izlenen film olmasını da ekleyip bir hedef kitle tanımı yapmak fena olmaz. Posta gazetesi de bu hedef kitlenin gözdesi.